Biorąc teraz, po latach, do ręki książkę Aleksandra Fiuta, odczuwam pewną niewygodę. Nie jest ona jednolita i składa się z rozmów prowadzonych ze mną w różnych okolicznościach.
Nikt nie chce uwierzyć, że pierwsza część pochodzi z roku 1979 i była nagrana w sześciu sesjach po godzinie każda, wcale nie w celu wydania tego w książce, ale po prostu dla wyzyskania w pracy badawczej mego interlokutora. Potem zgodziłem się na opublikowanie tych rozmów. W innych częściach profesor Fiut występuje już jako dociekliwy badacz mojej biografii, skutecznie przyciskający mnie do muru, tak że wydobywa za mnie rozmaite szczegóły biograficzne i obyczajowe, do których ujawnienia wcale bym się bez tego przymusu nie kwapił.
Czesław Miłosz
fragment Przypisu po latach
Rozmowy Renaty Gorczyńskiej z Czesławem Miłoszem pt. Podróżny świata były jedną z pierwszych książek przybliżających polskiemu czytelnikowi dzieło noblisty. Rozmowy prowadzone w Berkeley w latach 1979-1980, jeszcze zanim Miłosz otrzymał Nagrodę Nobla, ukazały się w roku 1982 w Nowym Jorku opatrzone komentarzami autorki (wyd. krajowe 1992 WL). W niniejszym wydaniu, w ramach Dzieł zebranych pisarza, rozmowy te dają początek kilku tomom rozmów i wywiadów z pisarzem, opublikowanych bądź to w formie książkowej, bądź w czasopismach w kraju i za granicą.
Wchodzący w skład Dzieł zebranych tom to pierwszy, tak aktualny i obszerny komentarz Czesława Miłosza do własnej biografii i twórczości, a także współczesności. Wspaniały poeta, urodzony na Litwie Noblista, który żył, pisał i nauczał w Stanach Zjednoczonych, by schyłek swego życia spędzić w Krakowie o wątpliwościach i przekonaniach opowiada m.in. Tomaszowi Fiałkowskiemu, Józefowi Tischnerowi, Adamowi Michnikowi, Janowi Błońskiemu, Aleksandrowi Fiutowi, Jerzemu Turowiczowi, Maciejowi Szumowskiemu oraz Krystynie i Stefanowi Chwinom.